Một số hình thức giáo dục truyền thống nói chung, truyền thống Xô viết Nghệ Tĩnh nói riêng của Đoàn trường THPT Lê Hồng Phong.

Thứ bảy - 19/09/2015 15:43
Đoàn Thanh niên là một tổ chức chính trị của đoàn viên, thanh niên nên Đoàn trường đã xem mục đích của giáo dục truyền thống là giúp cho học sinh không chỉ thực hiện nhiệm vụ học tập, tu dưỡng và rèn luyện đạo đức mà còn phát triển thẩm mỹ, tình cảm và các năng lực hoạt động thực tiễn, giúp cho học sinh hiểu thêm về lịch sử, văn hóa quê hương, dân tộc và hòa nhập vào cuộc sống cộng đồng, hình thành nên những truyền thống tốt đẹp trong học sinh.
       1.  Phát huy vai trò của Đoàn thanh niên trong các hoạt động nội khóa - ngoại khóa
        Đoàn Thanh niên là một tổ chức chính trị của đoàn viên, thanh niên nên Đoàn trường đã xem mục đích của giáo dục truyền thống là giúp cho học sinh không chỉ thực hiện nhiệm vụ học tập, tu dưỡng và rèn luyện đạo đức mà còn phát triển thẩm mỹ, tình cảm và các năng lực hoạt động thực tiễn, giúp cho học sinh hiểu thêm về lịch sử, văn hóa quê hương, dân tộc và hòa nhập vào cuộc sống cộng đồng, hình thành nên những truyền thống tốt đẹp trong học sinh.
      1.1.  Giáo dục truyền thống lịch sử, truyền thống cách mạng, truyền thống yêu nước, truyền thống Xô viết anh hùng, về Đảng về Bác Hồ kính yêu…
       Để giáo dục truyền thống lịch sử, truyền thống cách mạng, truyền thống yêu nước, đoàn trường đã lựa chọn các chủ điểm, các hoạt động gắn liền với các ngày lễ lớn của dân tộc như ngày thành lập Đảng 3/2, ngày sinh nhật Bác Hồ kính yêu 19/5, ngày thành lập Đoàn 26/3, ngày thành lập Quân đội nhân dân 22/12, ngày Xô viết Nghệ Tĩnh 12/9, ngày chiến thắng Điện Biên Phủ, ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước 30/4…Ở mỗi chủ điểm để đạt được mục đích trong giáo dục truyền thống  Đoàn trường đã xem mỗi đoàn viên – thanh niên là một hạt nhân của hoạt động và gắn liền trách nhiệm cũng như vai trò của cá nhân trong việc tiếp thu và tuyên truyền. Phải xem mỗi đoàn viên – thanh niên là một tuyên truyền viên, có như thế mới tránh được sự nhàm chán, thờ ơ của đoàn viên – thanh niên. Trong mỗi hoạt động chủ điểm, Đoàn trường thường xuyên linh động, kết hợp nhiều hình thức như : 
     -  Tuyên truyền cổ động qua hệ thống băng rôn, khẩu hiệu, pano, áp phích:  
        Băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền, nhằm truyền đạt 1nội dung, 1thông tin có ý nghĩa tốt đẹp. Nó có tác dụng trực quan và tác động tới suy nghĩ, hành động của con người. Trong trường học, việc treo băng rôn, khẩu hiệu ngoài mục đích tuyên truyền thì còn có tác dụng giáo dục học sinh, thông qua những nội dung mà băng rôn, khẩu hiệu truyền đạt sẽ tác động tới suy nghĩ và hành động của các em. Cho nên, băng rôn, khẩu hiệu phải treo ở những vị trí dễ nhìn, dễ thấy như trước cổng trường, trước dãy nhà học, thư viện. Băng rôn, khẩu hiệu phải ngắn gọn, súc tích, dễ nhớ. Ngoài ra, ở mỗi lớp học có thể có các câu khẩu hiệu hành động được viết bằng chữ in hoa ngay trên đầu của Bảng viết… Mỗi học sinh xem đó là hành động của cá nhân và của cả tập thể trong tháng. Tùy theo từng chủ đề để đề ra các câu khẩu hiệu, như kỉ niệm ngày thành lập đoàn có các khẩu hiệu: “Tuổi trẻ xung kích – tình nguyện – sáng tạo trong học tập”, “Tuổi trẻ trường THPT Lê Hồng Phong rèn đức – luyện tài, tiến bước dưới cờ Đảng quang vinh”…
 
      -  Sử dụng bảng tin chuyên đề để tuyên truyền: có 2 dạng bảng tin.
       Bảng tin cứng được đạt ngay gần cổng trường học có tầm cao vừa đủ để ai cũng có thể nhìn thấy được. Bảng tin khi viết được chia làm 3 phần: phần đầu tiên chủ yếu là khẩu hiệu tuyên truyền được viết bằng chữ hoa in lớn, ngắn gọn, dễ nhớ như: “Thi đua lập nhiều thành tích chào mừng ngày thành lập Đảng 3/2” ; “Tuổi trẻ nhà trường xung kích – sáng tạo và tình nguyện hướng tới kỷ niệm ngày thành lập đoàn 26/3”… Phần thứ hai: đây là phần trọng tâm chủ yếu trình bày về những mốc sự kiện lịch sử quan trọng gắn liền với các ngày lễ lớn của dân tộc. Phần thứ 3 trình bày những hoạt động của nhà trường, của đoàn trường trong tuần, trong tháng. Để bảng tin có tin tức thường xuyên, đoàn trường thành lập 1 Ban biên tập do Bí thư đoàn trường làm trưởng ban, các thành viên là học sinh có năng khiếu viết, vẽ, trình bày được tuyển chọn từ các lớp. Định kì mỗi tháng lên tin 1 lần tùy theo chủ đề.
       Loại thứ hai là bảng tin mềm dưới dạng tập san, báo tường được sử dụng ngay trong lớp học. Mỗi chi đoàn tùy theo chủ điểm tháng viết 1 tờ báo tường hay 1 tập san trình bày những hiểu biết về các sự kiện lịch sử có thể bằng thơ, văn xuôi, tranh vẽ cổ động…
      - Sử dụng đài phát thanh học sinh, trang Web của nhà trường, trang Facebook đoàn…
      Đoàn trường thành lập một ban biên tập nội dung với các thành viên là học sinh. Tùy theo từng chủ điểm, Ban thường vụ đoàn trường giao cho Ban biên tập soạn nội dung, sau đó Ban thường vụ đoàn duyệt. Nội dung sau khi đã được duyệt, ban biên tập lựa chọn 2 thành viên một nam, một nữ có giọng nói dễ nghe, truyền cảm thu âm qua băng, đĩa hoặc đọc trực tiếp qua loa phát thanh đặt trong nhà trường. Cứ mỗi tuần hoặc 1 tháng  phát 2 lần, thời điểm phát có thể trong giờ sinh hoạt 15 phút đầu giờ ngày thứ 2 và thứ 7 hoặc trong giờ sinh hoạt chi đoàn. Thời gian cho mỗi buổi phát thanh là 15 phút. Nội dung của buổi phát thanh có thể là nghe kể chuyện về một nhân vật lịch sử, phát các ca khúc cách mạng, đọc thơ, nêu tiểu sử về nhân vật lịch sử, tường thuật lại sự kiện lịch sử. Đối với trang Web hoặc trang Facebook, đoàn trường cung cấp các tư liệu, các sự kiện lịch sử theo chủ đề hàng tháng, để các em qua đó bình luận, trao đổi về các chủ đề mà các em yêu thích…
       - Sử dụng phòng truyền thống nhà trường để giáo dục truyền thống:
         Hàng năm, cứ mỗi ngày khai trường đến, bài học đầu tiên mà học sinh lớp 10 được học chính là học tại phòng truyền thống nhà trường. Qua các tư liệu, các hiện vật, các tranh ảnh…được trưng bày tại phòng truyền thống, giáo viên (có thể là một cán bộ đoàn)  làm rõ cho học sinh biết được về quá trình xây dựng và phát triển của nhà trường, những thành tích nổi bật của nhà trường qua các thời kì. Qua đó giáo dục cho các em biết được những truyền thống về học tập, lao động, về bề dày lịch sử hào hùng của nhà trường, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm của các em khi được học tập dưới mái trường mang tên Tổng bí thư Lê Hồng Phong. Bên cạnh đó, phòng truyền thống nhà trường không chỉ là phòng tham quan mà còn là phòng học mở cho tất cả học sinh trong nhà trường đến để nghiên cứu và học tập.
       Khi xây dựng phòng truyền thống, các nhà trường cần lưu ý: phòng truyền thống cần phải đảm bảo tính thẩm mỹ và tính giáo dục. Có đầy đủ các tranh, ảnh, tư liệu bằng hiện vật và được sắp xếp theo trình tự thời gian lịch sử. Có đủ không gian để cho học sinh tham quan, có người bảo quản và hướng dẫn tham quan, học tập tại phòng truyền thống. Không nên để phòng truyền thống ở xa khu vực học của học sinh, phải biến phòng truyền thống nhà trường thành 1 lớp học giáo dục truyền thống.
     - Tổ chức tham quan, học tập tại các khu di tích lịch sử, khu lưu niệm, tại bảo tàng
        Tham quan, học tập là hoạt động thường xuyên của đoàn trường THPT Lê Hồng Phong, tùy theo từng chủ đề giáo dục truyền thống mà đoàn trường tổ chức cho học sinh tham quan, học tập. Đó có thể là tham quan, học tập tại các khu di tích lịch sử trong hay ngoài tỉnh, hoặc ở ngay tại địa phương, tại bảo tàng… Đoàn trường xác định, việc tham quan, học tập là dịp để học sinh có điều kiện trực tiếp quan sát, tìm hiểu các tài liệu, hiện vật liên quan đến bài học, cụ thể hoá kiến thức và tạo những biểu tượng chân thực, chính xác. Do đó, trong buổi tham quan, Đoàn trường cần hướng dẫn học sinh tập trung vào những tài liệu, hiện vật có liên quan đến chương trình đã học (hoặc sẽ học). Để đạt được kết quả tốt, đoàn trường nên kết hợp với cán bộ hướng dẫn ở nơi có di sản để việc trình bày, bổ sung kiến thức phù hợp với yêu cầu và trình độ nhận thức của học sinh, trên cơ sở đó, gợi ý, hướng dẫn học sinh tự nắm vững những nội dung liên quan. Qua buổi tham quan, học tập không chỉ  giúp các em nắm được kiến thức, hình thành 1 số kĩ năng cho học sinh mà còn có tác dụng giáo dục truyền thống cho các em. Qua thực tiễn, để buổi tham quan, học tập đạt được mục đích, đoàn trường cần có các bước chuẩn bị như sau:
        + Thứ nhất: Đoàn trường cần phải lập kế hoạch trong đó nêu rõ: Mục đích, ý nghĩa của tham quan, học tập; thời gian; địa điểm cần đến; đối tượng tham gia; phương tiện và kinh phí thực hiện… sau đó trình và xin lịch cụ thể của nhà trường.
       + Thứ hai: Liên hệ trước với nơi cần đến để họ chuẩn bị về: người giới thiệu, các địa điểm và nội dung cần phải thuyết trình, phòng học, phòng chiếu phim (nếu cần)…
        + Thứ ba: Trước khi đi tham quan, học tập Đoàn trường giao cho các đoàn viên, thanh niên các câu hỏi, hay những nội dung cần phải tìm hiểu trước về những sự kiện, nhân vật lịch sử, những địa điểm liên quan tới chuyến tham quan. Quán triệt trước những yêu cầu đề ra đối với đối tượng tham gia như: trang phục, thời gian, dụng cụ học tập (sổ ghi chép, bút, máy ảnh…), giao tiếp, đi lại…
        + Thứ tư: Khi đến điểm tham quan, học tập (nhắc lại những nội quy và căn dặn học sinh để đảm bảo an toàn cho các em), sau đó tùy theo từng địa điểm để linh hoạt trong tổ chức. Có thể để cho học sinh tự tham quan, tự tìm hiểu về những nội dung đã giao trước hoặc mời cán bộ thuyết minh giới thiệu cho các em về những nội dung cần truyền đạt.
        + Thứ năm: Sau khi kết thúc buổi tham quan, học tập, đoàn trường yêu cầu học sinh viết bài thu hoạch về những nội dung đã học được trong chuyến tham quan. Sau đó, tổng kết, nhận xét, đánh giá và báo cáo kết quả chuyến tham quan, học tập cho nhà trường.
       + Ngoài hoạt động mang tính toàn trường, có thể tiến hành hoạt động tham quan, học tập theo hình thức nhóm, hoặc cá nhân. Đoàn trường giao cho nhóm hoặc cá nhân 1 vấn đề và tự tìm hiểu. Sau đó Đoàn trường kiểm tra lại sản phẩm đã được giao, nhận xét, đánh giá.  Để giáo dục truyền thống về phong trào cách mạng  1930 – 1931, đỉnh cao Xô viết Nghệ Tĩnh, Đoàn trường lập mỗi khối thành 1 nhóm, sau đó chia thành các nhóm nhỏ tìm hiểu về 1 nội dung cụ thể như: lớp 10A1 liệt kê và tìm hiểu về các nhân vật lịch sử; lớp 10A2 tìm hiểu về các di tích lịch sử ở địa phương; lớp 10A3 tìm hiểu về công cụ lao động và vũ khí đấu tranh của người dân xô viết… Sau khi chia nhóm các em về tại địa phương, tham quan tại Bảo tàng, thông qua thư viện, tìm hiểu qua các tư liệu lưu giữ ở địa phương như Lịch sử đảng bộ xã, các tranh ảnh, hiện vật lưu giữ ở đình làng, đền thờ ... Sau thời gian qui định các em nạp sản phẩm về đoàn trường. Đoàn trường nhận xét, đánh gia thi đua… Để giúp các em tìm hiểu nội dung cho đúng trọng tâm, Đoàn trường lập “Phiếu danh mục” và yêu cầu các em điền những nội dung mà mình đã tìm hiểu được vào phiếu. “Phiếu danh mục” bao gồm: Họ tên và đơn vị học sinh tham gia; Nội dung cần tìm hiểu (liệt kê các di tích lịch sử hoặc nhân vật lịch sử); Miêu tả về nội dung tìm hiểu (đặc điểm của các di tích, nhân vật như: thời gian xuất hiện, mục đích, cấu trúc…)
       -  Tổ chức mít tinh, kỉ niệm:
       Tổ chức mít tinh, kỉ niệm nhằm mục đích tuyên truyền, giáo dục truyền thống vẻ vang của dân tộc, ghi nhớ, tôn vinh công lao của các anh hùng, liệt sĩ, các bậc tiền nhân có công với nước, thể hiện tình cảm và đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam. Qua buổi mít tinh, kỉ niệm không chỉ giúp cho học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về lịch sử dân tộc, lịch sử của các nhân vật…mà còn có tác dụng chuyển hóa kiến thức thành sức mạnh trong niềm tin, lí tưởng, góp phần cổ vũ, động viên các em trong lao động, học tập, hình thành nhân cách cho các em. Từ kinh nghiệm thực tế, để buổi mít tinh, kỉ niệm đạt được mục đích, cần tiến hành các bước như sau:
      + Thứ nhất: Trước buổi mít tinh, kỉ niệm cần tổ chức cho học sinh viếng, dâng hương, hoa để tưởng nhớ và biết ơn các anh hùng liệt sỹ, làm lễ báo công  tại đài tưởng niệm, tại khu di tích (nếu có), hoặc tại tượng đài trong nhà trường. Phần này có thể làm trước khi buổi mít tinh, kỉ niệm 1 ngày.
      + Thứ hai: Trong phần lễ chia ra 2 phần: 30 phút đầu dành cho các tiết mục văn nghệ đó có thể là 1 hoạt cảnh, kịch ngắn về chủ đề liên quan, hay hát – múa về các bài hát truyền thống…Trong buổi lễ mít tinh, kỉ niệm: để thu hút học sinh, Đoàn trường  giao tài liệu và để cho học sinh nghiên cứu, viết bài, sau đó kiểm tra lại và chọn học sinh ưu tú đọc trước lễ kỉ niệm (phần này chiếm thời gian 5 – 7 phút). Phần phát biểu hoặc  mời những nhân chứng lịch sử  kể chuyện hoặc đối thoại với học sinh về những vấn đề liên quan tới ngày kỉ niệm chiếm (phần này chiếm khoảng 30 phút). Ngoài ra, để tránh cho buổi mít tinh, kỉ niệm mang tính hình thức, khô khan,có thể kết hợp nhiều hình thức khác nhau như: kết hợp phần lễ với nói chuyện chuyên đề, tọa đàm, gặp gỡ nhân chứng, tham quan cụm di tích tại địa phương, thi kể chuyện về Bác Hồ, hay về 1 nhân vật lịch sử có liên quan, xem phim tư liệu… Kết hợp với bảo tàng trưng bày hiện vật, tranh ảnh, chiếu phim. Ví dụ như niệm ngày Xô viết Nghệ Tĩnh (12/9) có thể mời Bảo tàng Xô viết Nghệ Tĩnh trưng bày hiện vật, tranh ảnh về phong trào cách mạng 1930 – 1931.
       + Thứ ba:  Sau phần lễ là phần hội: có thể tổ chức các hoạt động văn hoá văn nghệ, thể thao như dựng các hoạt cảnh, các vở kịch, hát các bài hát, các trò chơi dân gian liên quan tới các sự kiện, nhân vật lịch sử…(thời gian cho phần hội khoảng 60 phút). Ở phần hội có thể kết hợp với cắm trại hoặc tổ chức dạ hội lịch sử kết hợp (tuy nhiên, việc tổ chức cắm trại hay dạ hội do kinh phí lớn, thời gian chuẩn bị lâu, phức tạp nên chủ yếu dành cho những sự kiện thật sự lớn, thật sự đặc biệt như kỷ niệm thành lập trường, hay các năm chẵn của những sự kiện trọng đại trong lịch sử dân tộc).
       -  Tổ chức nói chuyện chuyên đề, xem phim lịch sử
       Nhân dịp các ngày lễ lớn của dân tộc, Đoàn trường đã phối hợp với các tổ chức văn hóa ngoài nhà trường, thậm chí là tận dụng nguồn lực giáo viên trong nhà trường để kể chuyện, nói chuyện lịch sử, chiếu phim, trao đổi, thảo luận với học sinh về các nhân vật lịch sử,về các ngày truyền thống của dân tộc, của quê hương… với cách thức tổ chức cho học sinh toàn trường hoặc cho từng khối, lớp tùy theo mức độ của chủ điểm.
         Kỷ niệm 110 năm ngày sinh đồng chí tổng bí thư Lê Hồng Phong, ngày truyền thống Xô viết Nghệ Tĩnh 12/9. Đoàn trường và tổ chuyên môn Sử -  Địa - Giáo dục công dân xác định đây không chỉ là đợt sinh hoạt chính trị, tư tưởng rộng rãi có ý nghĩa đối với cán bộ, công nhân viên nhà trường, mà còn là dịp giáo dục tư tưởng cách mạng, giáo dục lí tưởng sống cho học sinh toàn trường. Chính vì thế để giáo dục có hiệu quả, đoàn trường đã phối hợp với Bảo tàng Xô viết Nghệ Tĩnh tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề “Cuộc đời và sự nghiệp Tổng bí thư Lê Hồng Phong với giáo dục truyền thống cách mạng”, đồng thời trưng bày các hiện vật, tranh ảnh liên quan tới đồng chí Tổng bí thư Lê Hồng Phong, liên quan tới phong trào cách mạng 1930 – 1931, đỉnh cao Xô viết Nghệ Tĩnh. Thông qua buổi chuyên đề, đã góp phần giáo dục cho học sinh: Truyền thống về tinh thần của người dân Hưng Nguyên: kiên trung, nghĩa khí, dũng cảm chống áp bức, bóc lột, chống ngoại xâm, bền bỉ, kiên cường… qua các truyền thống đó, hình thành cho các em  niềm tự hào, lòng biết ơn về quê hương Xô viết anh hùng. Nâng cao ý thức trách nhiệm của học sinh trong học tập và lao động để góp sức mình xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh hơn.
          Một nét mới trong hoạt động giáo dục truyền thống của đoàn trường năm học 2014 – 2015 là tổ chức cho học sinh xem phim lịch sử về Bác Hồ, về các đề tài phim chiến tranh… Để thực hiện việc giáo dục truyền thống qua xem phim chuyên đề, Đoàn trường thực hiện theo 2 cách:
         Một là: Tổ chức xem phim tại trường theo nhóm, lớp. Đoàn trường lựa chọn những bộ phim mang tính lịch sử, phim tư liệu ngắn trình chiếu cho học sinh. Thời lượng của buổi chiếu phim là 60 phút. Các buổi chiếu phim tại trường diễn ra thường xuyên
        Hai là: Tổ chức cho toàn khối, toàn trường. Đoàn trường liên hệ với Rạp chiếu phim của tỉnh (Rạp 12/9) đặt hàng những bộ phim có tính giáo dục truyền thống để chiếu cho các em. Nhân dịp kỉ niệm 125 năm ngày sinh nhật Bác, thông qua tỉnh đoàn, đoàn trường đã cử học sinh khối 11 tham gia buổi chiếu phim về đề tài chiến tranh. Việc xem phim mang tính toàn trường không dễ thực hiện do kinh phí, thời gian, phương tiện đi lại…cho nên hàng năm chỉ tổ chức 1 lần và tập trung vào những sự kiện lịch sử thật sự đặc biệt, có ý nghĩa.
        Sau mỗi buổi chiếu phim, đoàn trường yêu cầu các em viết bài cảm nghĩ của mình về bộ phim đã được xem.
        - Tổ chức giao lưu, kết nghĩa với địa phương về các vấn đề như: nhận nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ bồn hoa, cây cảnh nghĩa trang liệt sỹ tại địa phương, di tích cách mạng…, thăm hỏi các gia đình thương binh và các gia đình liệt sỹ, gia đình có công với cách mạng, kết nghĩa và giao lưu với đơn vị lực lượng vũ trang nhân dịp các ngày lễ lớn. Để thực hiện tốt việc kết hợp với địa phương thì Nhà trường và Đoàn trường cần liên hệ và đặt vấn đề trước với địa phương về những nội dung cần làm. Có kí cam kết giữa 2 bên để trong quá trình thực hiện không xảy ra những điều đáng tiếc. Trong những năm học qua, Đoàn trường đã kí cam kết với địa phương xã Hưng Thông nhận nhận chăm sóc 1 gia đình có công với cách mạng, kí cam kết với Khu di tích lịch sử Tổng bí thư Lê Hồng Phong hàng tháng cử các lớp vào chăm sóc, vệ sinh bồn hoa, cây cảnh và khuôn viên khu lưu niệm. Đặc biệt, hàng năm, đoàn trường đã kết hợp với các xã Hưng Thông, Hưng Tân, Hưng Xá…cử  đoàn viên – thanh niên tham gia lao động cộng sản tại địa phương, tham gia các phong trào giúp bà con nông dân “Diệt chuột”, khai thông mương máng, vớt bèo kênh 12/9…
       1.2. Giáo dục truyền thống cách mạng của đoàn TNCS Hồ Chí Minh.
        Đối với sự kiện kỉ niệm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 26/3, ngày truyền thống học sinh, sinh viên… Đoàn trường xác định đây là dịp để thể hiện tinh thần xung kích,tinh thần tình nguyện của đoàn viên -  thanh niên, và cũng là dịp giáo dục truyền thống lịch sử của đoàn, bên cạch các hình thức hoạt động như trên, đoàn trường tập trung vào các hình thức hoạt động mang màu sắc của tuổi trẻ như:
      -  Phát động phong trào thi đua giữa các Chi đoàn nhân dịp “Tháng thanh niên” bằng những hình thức thiết thực như:
      + Phát động phong trào “Ngày thứ 7 xanh” : (Chọn 1 ngày cụ thể trong tuần để đặt tên) và tiến hành các bước sau: Thứ nhất: Về trang phục: ngày này toàn trường mặc áo truyền thống của đoàn (áo xanh tình nguyện).
        Thứ hai:  Sinh hoạt 15 phút đầu giờ, học sinh toàn trường ra ngoài sân trường dọn dẹp vệ sinh bồn hoa, cây cảnh mà chi đoàn đã đăng kí trước. Hoặc sinh hoạt bằng tập hát các bài hát, các ca khúc truyền thống của đoàn, của đảng, đọc báo, đọc nhật kí…
         Thứ ba: Đăng kí và nhận chăm sóc 1 công trình thanh niên trong khuôn viên nhà trường. Mỗi một công trình thanh niên có thể là 1 bồn hoa, cây cảnh, hoặc ao cá, vườn thực địa…Mỗi một công trình thanh niên được gắn liền với tên tuổi 1 nhân vật lịch sử, 1 đoàn viên ưu tú.Ví dụ như “Vườn hoa Lí Tự Trọng”; “Ao cá Bác Hồ”… Cuối tháng đoàn trường tổng kết, nhận xét và đánh giá thi đua giữa các chi đoàn.       + Phát động tháng “Học tốt – Chi đoàn tốt” bằng hình thức:  đăng kí điểm tốt trong sổ đầu bài, chấm vở sạch, chữ đẹp. Tổ chức sinh hoạt chi đoàn hoặc làm lễ kết nạp đoàn viên mới ngay tại khu di tích lịch sử ở địa phương.
       + Phát động các cuộc thi tìm hiểu: về các nhân vật, các sự kiện lịch sử, các cuộc thi về đoàn,... Đọc và tìm hiểu về nhật kí “Mãi mãi tuổi hai mươi” của liệt sỹ Nguyễn Văn Thạc và “Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm” của bác sỹ - liệt sỹ Đặng Thuỳ Trâm. Thi tìm hiểu “Thanh niên với Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh” trên mạng, “Thanh niên với văn hoá Facebook”, “Thanh niên với Biển đảo Tổ quốc”… Để tránh các cuộc thi mang tính hình thức theo kiểu giao chỉ tiêu, đoàn trường đã linh động và có nhiều cách thức nhằm lôi cuốn đông đảo học sinh tham gia. Cụ thể:
          Thứ nhất: Lựa chọn chủ đề (về lịch sử, về vấn đề thời sự đang diễn ra có ảnh hưởng trực tiếp tới học sinh như văn hóa Facebook, biển đảo…) và đối tượng dự thi (tùy theo hình thức thi để lựa chọn có thể là tập thể, nhóm, hay cá nhân)
         Thứ hai: Hình thức thi (tự luận, trắc nghiệm, sân khấu hóa, kể chuyện, tranh vẽ cổ động, thi đấu thể thao, thi “Nép đẹp học sinh”, “Rung chông vàng”, …) Tùy theo từng cuộc thi mà đoàn trường đưa ra các hình thức thi cho phù hợp, nếu cuộc thi mang tính cấp Huyện, cấp Tỉnh thì đoàn trường phải có cơ chế đánh giá thi đua rõ ràng cho cá nhân và tập thể. Phải thành lập ban tổ chức cuộc thi, soạn đề cương và có kế hoạch tuyên truyền cho cuộc th     
 -  Một hoạt động không thể thiếu nhân dịp kỷ niệm ngày thành lập Đoàn 26/3 là tổ chức cho các đoàn viên – thanh niên “Hành trình về địa chỉ đỏ” tham quan thực tế và trải nghiệm cùng với di tích lịch sử ở Nam Đàn, Đô Lương, Nghi Xuân, Đồng Lộc, khu di tích tổng bí thư Trần Phú, mộ đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Quảng Bình…
        Hàng năm, nhân dịp kỉ niệm thành lập Đoàn 26/3, đoàn trường liên hệ với các cụm di tích lịch sử trong và ngoài tỉnh để tổ chức các chuyến tham quan, học tập cho các em. Đoàn trường xác định, việc tổ chức cho đoàn viên – thanh niên “Hành trình về địa chỉ đỏ”không chỉ để giúp cho các em có được không gian thư giãn sau những giờ học căng thẳng tại trường, được trực quan sinh động, được hiểu hơn về truyền thống lịch sử, sự cống hiến xương máu của các thế hệ đi trước mà còn có tác dụng tạo niềm tin, hình thành lý tưởng và các kĩ năng sống cho các em. (Cách thức tiến hành của buổi “Hành trình về địa chỉ đỏ” cũng giống như 1 buổi tham quan, học tập ngoại khóa)
       1.3. Giáo dục truyền thống biết ơn các anh hùng, liệt sỹ, những người có công với đất nước, với dân tộc, đặc biệt là đối với chủ tịch Hồ Chí Minh.
         Để giáo dục truyền thống biết ơn các anh hùng, liệt sỹ, những người có công với đất nước, với dân tộc, đặc biệt là đối với chủ tịch Hồ Chí Minh Đoàn trường phát động các phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”, “Tuổi trẻ nhà trường học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác” với các hoạt động có ý nghĩa thiết thực như: nhận chăm sóc gia đình có công với cách mạng ngay tại địa phương bằng các việc làm cụ thể hàng ngày như tặng quà nhân dịp ngày lễ, dọn dẹp vệ sinh, giúp gia đình thu hoạch mùa, sửa chữa nhà cửa…Hàng năm đã mua ủng hộ Hội người mù huyện Hưng Nguyên hơn 5000 gói tăm tre. Đối với những học sinh con gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật hiểm nghèo… đoàn trường phát động các phong trào quyên góp, ủng hộ như “Áo ấm tặng bạn”, “Sổ tiết kiệm cho bạn”… Những phong trào mà đoàn trường phát động đã có sức lan tỏa, thu hút đông đảo các em học sinh tham gia. Năm học 2013 đoàn trường đã thu được hơn 40 triệu đồng quyên góp ủng hộ cho học sinh Lê Văn Thế lớp 11A3 bị bệnh máu trắng hiểm nghèo; năm học 2014 quyên góp ủng hộ và trao “ Sổ tiết kiệm” 10 triệu đồng cho học sinh Phan Thị Phương chi đoàn 12A5 vượt khó học giỏi… Ngoài ra, để gây quỹ học bổng, đoàn trường liên hệ với tổ chức Hội phụ huynh kêu gọi các nhà hảo tâm trong và ngoài nhà trường như: Hội cựu học sinh Lê Hồng Phong ở Sài Gòn, tổ chức từ thiện “Áo ấm đại tướng Võ Nguyên Giáp”, “Hội khuyến học huyện”…để ủng hộ cho các em nghèo học giỏi. Năm học 2014, đoàn trường cử 2 học sinh là em Nguyễn Thị Hà Vi và em Nguyễn Thị Mai tham gia cuộc thi “Viết về bạn tôi” do báo Tuổi trẻ phát động và giành 2 giải nhất, mang về 2 suất học bổng (mỗi suất 4 triệu đồng) cho 2 học sinh: Phan Thị Phương lớp 11A5 và Nguyễn Quốc Hoàn lớp 11A1…Đoàn trường thông qua huyện đoàn Hưng Nguyên hàng năm ủng hộ hàng trăm bộ quần áo, sách vở cho những học sinh nghèo huyện miền núi Kỳ Sơn. Phong trào “góp đá xây dựng Trường Sa”…Những hoạt động của đoàn viên – thanh niên nhà trường chính là những hành động thiết thực nhất trong việc học tập và làm theo lời Bác.
         Riêng hoạt động giáo dục truyền thống biết ơn các anh hùng, liệt sỹ, những người có công với đất nước, với dân tộc có hiệu quả, qua thực tế đoàn trường cần triển khai các bước như sau:
        - Thứ nhất: Đoàn trường liên hệ với địa phương, nhận chăm sóc bà mẹ Việt Nam anh hùng (nếu có), hay 1 gia đình chính sách có công với cách mạng, gia đình thương binh liệt sỹ và kí cam kết với địa phương.
        - Thứ hai: Hàng tháng, vào ngày đầu hoặc cuối tháng, đoàn trường cử 1 chi đoàn vào giúp các gia đình dọn dẹp vệ sinh, sửa chữa nhà cửa, hay giúp gia đình thu hoạch mùa màng…
        - Thứ ba: Nhân dịp ngày lễ, đoàn trường tổ chức tặng quà. Để có kinh phí cho hoạt động, đoàn trường phát động phong trào gây quĩ “kế hoạch nhỏ” bằng các việc làm như: thu gom phế liệu (quần áo cũ, giấy loại, lon bia, đồ nhựa…), nhận 1 công trình thủy lợi của địa phương…
        - Thứ tư: Cuối tháng Đoàn trường tổng kết, nhận xét và có chế độ khen thưởng, phê bình từng cá nhân, tập thể.
         Tất cả các hoạt động trên, bên cạnh mục đích giáo dục truyền thống, còn là dịp để các đoàn viên – thanh biến sự tri ân, lòng biết ơn, niềm tự hào dân tộc, quê hương thành các hành động cụ thể, đồng thời cũng nhằm tạo ra sân chơi bổ ích, lành mạnh cho các em, tạo ra không khí phấn khởi trong lao động và học tập cho các em.
         2.     Phát huy vai trò bộ môn trong sử dụng kiến thức liên môn để giáo dục truyền thống.
          Tất cả các môn học cả tự nhiên và xã hội ở những mức độ khác nhau đều góp phần giáo dục tư tưởng tình cảm cho học sinh. Để đạt được mục đích giáo dục truyền thống, đoàn trường đã phối hợp với các tổ chuyên môn và yêu cầu giáo viên bộ môn trong từng giáo án, từng bài dạy lên lớp phải tích hợp được những nội dung giáo dục truyền thống. Như môn Địa lí phải dạy cho học sinh hiểu rõ về chủ quyền, về tài nguyên thiên nhiên,về đất nước mình, đồng thời liên hệ với địa lí địa phương… để tăng thêm lòng yêu tổ quốc, yêu quê hương, nâng cao trách nhiệm bảo vệ tự nhiên. Thông qua các tác phẩm Văn học, giáo viên phải làm sao cho học sinh ngoài nắm được kiến thức cơ bản, còn phải làm cho học sinh thêm yêu quý hơn con người dân tộc Việt Nam, ý thức về cộng đồng văn hóa dân tộc Việt, thông qua các nhân vật văn học để giáo dục ý thức, nhân cách cho học sinh, giáo dục kĩ năng sống cho học sinh…Môn Giáo dục Công dân, với thế mạnh là giáo dục ý thức pháp luật, giáo dục đạo đức cho học sinh có một vị trí quan trọng trong giáo dục các truyền thống cho thế hệ trẻ. Thông qua bài giảng, thông qua con người thật,việc thật trong cuộc sống hằng ngày, giáo viên giúp học sinh hiểu được những truyền thống quý báu của dân tộc ta, lòng yêu nước, sức mạnh đoàn kết, tính nhân văn, nhân đạo trong cư xử, trong giao tiếp… qua đó học sinh vừa rút ra cho mình những bài học đạo đức, vừa biết liên hệ với thực tiễn để hoàn thiện bản thân, để xây dựng cho mình những chuẩn mực của một người công dân tốt…Bên cạnh sự tích hợp cụ thể của các môn học, thì các tổ bộ môn đã xây dựng và triển khai việc sử dụng kiến thức liên môn trong giáo dục truyền thống.
         Để phát huy vai trò của tổ bộ môn trong việc sử dụng kiến thức liên môn vào giáo dục truyền thống Đoàn trường đã kí với các tổ bộ môn bản liên kết thực hiện. Để đạt được mục đích, trong bản liên kết đoàn trường cần xác định rõ những yêu cầu đặt ra như: Thông qua giáo án và bài dạy trên lớp, giáo viên bộ môn giúp cho học sinh nắm và hiểu được một số truyền thống của dân tộc ta, của Đảng, của Đoàn…từ đó hình thành nên các kỹ năng cho học sinh: yêu/ ghét, bộc lộ cảm xúc, biết so sánh, liên hệ… qua đó giáo dục cho các em về những truyền thống của dân tộc ta, giúp các em biết cách lưu giữ, phát huy… góp phần hình thành nhân cách, lí tưởng cho các em…Mỗi một bài cần hình thành cho các em 1 số truyền thống cụ thể. Còn đối với giáo viên, phải biết lựa chọn những bài có liên quan tới việc giáo dục truyền thống để trong giáo án và bài dạy trên lớp phải thể hiện được những nội dung và yêu cầu đã được đặt ra. Như:
                       - Bài 1: Nên lựa chọn nội dung gì để giáo dục
                       - Bài 2: Hình thành cho các em những truyền thống gì…
         Không phải bài nào cũng lựa chọn, mà giáo viên nên lựa chọn những bài quan trọng có liên quan tới chủ đề cần giáo dục. Hình thức lên lớp có thể là dạy ngay trong lớp học thông qua tranh, ảnh, máy chiếu, hay dạy nơi thực địa… Sau mỗi kỳ, giáo viên kiểm tra để đánh giá, xếp loại học sinh về  những kiến thức mà các em đã được tiếp thu và báo cáo kết quả cho Đoàn trường hoặc Đoàn trường kiểm tra xác xuất theo định kỳ.
       3.  Đoàn trường phối hợp và phát huy vai trò bộ môn Lịch sử trong giáo dục truyền thống nói chung, Xô viết Nghệ Tĩnh nói riêng.
       Đoàn trường xác định, đây là môn học có nhiều lợi thế trong việc giáo dục truyền thống, tư tưởng tình cảm, đạo đức, thẩm mĩ cho học sinh. Thế nên đoàn trường đã phối hợp với bộ môn lịch sử để giáo dục truyền thống. Xác định được vai trò và vị trí của bộ môn trong giáo dục truyền thống, trong giáo án và bài dạy của bộ môn Sử, một yêu cầu đặt ra đối với giáo viên là phải có sự tích hợp về các sự kiện, các nhân vật, hệ tư tưởng, nhất là tư tưởng của Bác, vai trò của quần chúng… đặc biệt là phải có sự tích hợp về tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dân tộc, thông qua sự tích hợp đó để góp phần nâng cao hiệu quả bài học và đạt được các mục tiêu môn học đề ra.
        Trường THPT Lê Hồng Phong đóng trên địa bàn huyện Hưng Nguyên, vùng đất “Địa linh nhân kiệt”, trung tâm của phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh, thế nên bên cạnh giáo dục truyền thống nói chung, việc giáo dục truyền thống Xô viết Nghệ Tĩnh nói riêng cho học sinh là điều rất cần thiết. Để thực hiện được điều này, Đoàn trường đã phối hợp môn Lịch sử và có những hình thức giáo dục sau:
        3.1. Sử dụng các di tích lịch sử địa phương kết hợp với các loại đồ dùng trực quan để tạo biểu tượng về sự kiện, nhân vật lịch sử.
         Khi dạy tới “Phong trào cách mạng 1930 – 1931”, giáo viên thực hiện ngay tại di tích lịch sử địa phương, nơi xảy ra phong trào “Xô viết Nghệ Tĩnh”. Để tạo nên biểu tượng sinh động về khí thế đấu tranh của quần chúng nhân dân, giáo viên sử dụng các di tích như: Nghĩa trang Thái Lão, đường 12/9, đình làng Hưng Dũng…để dạy. Qua mỗi di tích lịch sử, giáo viên kết hợp giữa các di tích với đồ dùng trực quan (tranh, ảnh, hiện vật) để miêu tả, hoặc tường thuật về các sự kiện liên quan tới phong trào, qua những câu chuyện có thực về các nhân vật, các gia đình, các địa điểm  xảy ra đấu tranh ở địa phương…sẽ có tác dụng rất lớn tới tình cảm, thái độ của học sinh. Làm cho các em như đang “chứng kiến”, “tham gia” vào sự kiện đấu tranh đó, làm cho học sinh thấy được niềm tự hào về quê hương của mình. Qua tham quan học tập tại thực địa, không chỉ giúp cho học sinh ôn tập, củng cố kiến thức, chuẩn bị nghiên cứu kiến thức mới mà còn là dịp các em có điều kiện trực tiếp quan sát, tìm hiểu tài liệu, hiện vật liên quan đến bài học, giúp các em nắm chắc kiến thức, tạo được biểu tượng lịch sử chân thực, khách quan, khắc sâu trong tâm trí các em những tình cảm cao đẹp về các nhân vật, về quê hương, dân tộc của mình. Hình thành niềm tự hào, tự tôn dân tộc và hơn hết là tinh thần yêu quê hương, đất nước. Để thực hiện 1 buổi dạy ngay tại thực địa, qua thực tế chúng tôi rút ra kinh nghiệm:
            Thứ nhất: Đoàn trường và giáo viên bộ môn Lịch sử lập kế hoạch và xin lịch của Ban giám hiệu nhà trường. Trong kế hoạch lưu ý các vấn đề: Mục đích của buổi dạy tại thực địa,Thời gian, Đối tượng dạy, Phương tiện, kinh phí, Địa điểm dạy, Phương tiện dạy…
            Thứ hai: Liên hệ với địa phương về các di tích có khả năng sử dụng để dạy.
            Thứ ba: Đối với giáo viên bộ môn Sử phải chuẩn bị giáo án và các phương tiện phục vụ cho tiết dạy
            Thứ tư: Khi tiến hành dạy, giáo viên có thể trình bày hoặc cho học sinh tự tìm hiểu sau đó trao đổi, thảo luận, đúc rút kinh nghiệm
           Thứ năm: Kết thúc buổi dạy, giáo viên ra bài tập về nhà hoặc cho học sinh phát biểu cảm nghĩ ngay tại thực địa.
       3.2. Sử dụng tài liệu lịch sử địa phương để phát huy tính tích cực trong hoạt động nhận thức của học sinh.
          Giáo viên xây dựng các tình huống có vấn đề hay các bài tập nhận thức cho học sinh nhằm phát triển tư duy học sinh và qua đó không chỉ để kiểm tra, đánh giá về thái độ của học sinh đối với việc tìm hiểu về lịch sử, văn hóa địa phương mình mà còn là dịp để học sinh hiểu thêm được những giá trị truyền thống của quê hương, của dân tộc.
          Khi trình bày về sự xuất hiện chính quyền Xô viết Nghệ Tĩnh, giáo viên đặt học sinh vào các tình huống có vấn đề cần phải giải quyết:
         - Tại sao không phải ở địa phương nào khác mà ở Nghệ Tĩnh, phong trào lại đạt đến đỉnh cao?
        - Vì sao chính quyền Xô viết Nghệ Tĩnh được xem là nhà nước của dân, do dân và vì dân?
        - Bằng những tài liệu lịch sử địa phương, chứng minh rằng phong trào cách mạng 1930 – 1931 là phong trào đấu tranh có tính cách mạng triệt để, quy mô lớn và hình thức đấu tranh quyết liệt
        - Qua cuộc mít tinh, biểu tình có vũ trang ngày 12/9/1930 ở Hưng Nguyên, tại sao lại diễn ra quyết liệt và đẫm máu?
         Sau khi xây dựng các tình huống có vấn đề, giáo viên cho học sinh về tại địa phương để tìm hiểu trước. Có thể chia nhóm hoặc từng cá nhân tự tìm hiểu. Qua các tình huống, các bài tập mà giáo viên đặt ra đó, muốn trả lời được đòi hỏi học sinh phải tìm các nguồn tư liệu từ địa phương như: Lịch sử đảng bộ, các di tích, các tư liệu thành văn hay truyền miệng… Khi đến tiết học chính thức, giáo viên yêu cầu các nhóm lên trình bày, các nhóm trao đổi, tranh luận và giáo viên sẽ kết thúc bằng các kết luận, bổ sung, điều chỉnh, nhận xét cho điểm và đánh giá các nhóm. Chính việc tự tìm hiểu đó đã giáo dục cho các em có ý thức, tính tự giác, tính độc lập trong học tập, và hơn hết tự bản thân các em sẽ thêm yêu mến về những nhân vật lịch sử ở địa phương, các em sẽ có ý thức bảo vệ các di tích lịch sử, niềm tự hào về truyền thống đấu tranh kiên cường của nhân dân địa phương, tổ tiên của quê hương mình. Giáo dục lòng kính yêu đối với quần chúng nhân dân, những người có công với quê hương, đất nước.
         3.3. Bên cạnh các biện pháp sư phạm của giáo viên, thì việc sưu tầm các tư liệu thành văn hay hiện vật về lịch sử địa phương là vô cùng cần thiết đối với mỗi học sinh.
          Qua bài “Xô viết Nghệ Tĩnh”, giáo viên yêu cầu học sinh sưu tập tranh ảnh, hiện vật, thơ ca, hò vè…về các nhân vật, về các địa danh, về các dòng họ tham gia phong trào đấu tranh năm 1930 – 1931. Để thực hiện việc sưu tầm các tư liệu lịch sử địa phương có hiệu quả, giáo viên cần lập cho mỗi một học sinh 1 bộ hồ sơ về lịch sử địa phương. Kết thúc kì hoặc năm học, giáo viên nhận xét, đánh giá cho điểm khuyến khích trong học tập. Việc sưu tầm tư liệu lịch sử địa phương nhằm giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ các tư liệu lịch sử về địa phương, giáo dục tinh thần và thái độ lao động nghiêm túc, đúng đắn. Đây chính là hình thức giáo dục tự nhiên có hiệu quả, không áp đặt, công thức mà để tự học sinh thông qua các việc làm, các hành động cụ thể để tự rèn luyện và tự giáo dục bản thân mình.
 

Tác giả bài viết: Nguyễn Việt Anh - Phó bí thư Đoàn trường

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây